Gan Nhiễm Mỡ Là Gì
Gan nhiễm mỡ là thuật ngữ dùng để mô tả tình trạng mỡ bị tích tụ quá nhiều trong gan. Ở người bình thường, lượng mỡ trong gan rất thấp, chỉ chiếm từ 2 – 4% trọng lượng của gan. Nhưng trong bệnh gan nhiễm mỡ, mỡ sẽ chiếm ít nhất từ 5-10% trọng lượng của gan.
Phân Loại Gan Nhiễm Mỡ
1. Gan nhiễm mỡ không do rượu.
Nhóm này không liên quan tới rượu mà do rối loạn chuyển hóa mỡ của gan, dẫn đến dư thừa mỡ trong các tổ chức của gan. Bệnh nhân được xếp vào nhóm này khi tỉ lệ mỡ trong gan chiếm trên 10% trọng lượng của gan.
2. Gan nhiễm mỡ do rượu.
Trong nhóm này, gan nhiễm mỡ là triệu chứng sớm nhất của bệnh viêm gan do rượu. Uống rượu quá nhiều sẽ gây tổn thương gan và dẫn đến suy giảm chức năng chuyển hóa mỡ.
Kiêng rượu giúp làm giảm tình trạng nhiễm mỡ gan. Sau 6 tuần, gan của bạn sẽ không còn nhiễm mỡ.
Một lưu ý quan trọng ở đây là nếu sử dụng rượu quá nhiều và liên tục thì bệnh có nguy cơ cao tiến triển thành xơ gan.
3. Gan nhiễm mỡ không do rượu.
Với những bệnh nhân thuộc nhóm này, nguyên nhân thực sự không phải do rượu. Khi lượng mỡ trong gan đạt đến một mức độ nhất định, gan to lên và có thể đi kèm với suy giảm chức năng gan.
Các triệu chứng chính bao gồm:
– Chán ăn
– Buồn nôn
– Nôn
– Đau bụng
– Vàng da
Nếu không được điều trị sẽ dẫn đến những tổn thương khó hồi phục ở gan và cuối cùng là xơ gan.
4. Gan nhiễm mỡ cấp tính trong quá trình mang thai.
Là một biến chứng hiếm gặp và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của thai phụ.
Các triệu chứng xuất hiện ở 3 tháng cuối thai kỳ, bao gồm:
– Buồn nôn và nôn liên tục
– Đau vùng hạ sườn phải
– Vàng da
– Cảm thấy khó chịu khắp cơ thể
Phụ nữ mang thai sẽ được kiểm tra sàng lọc, dự phòng và điều trị từ sớm. Đa phần các triệu chứng sẽ giảm dần sau khi sinh và không để lại hậu quả về sau.
Nguyên Nhân Gan Nhiễm Mỡ
Nguyên nhân thường gặp nhất là do rượu, bia. Nhưng trong nhiều trường hợp, vẫn có những bệnh nhân mắc bệnh mà không thuộc nhóm sử dụng rượu bia. Khi cơ thể sản sinh quá nhiều mỡ hoặc chuyển hóa mỡ không kịp, lượng mỡ thừa sẽ tích trữ trong các tế bào gan và gây nên gan nhiễm mỡ. Mặc dù vậy, chế độ ăn giàu chất béo cũng chưa hẳn là nguyên nhân của tình trạng này.
Ngoài rượu, còn một số nguyên nhân thường gặp khác như:
– Béo phì
– Mỡ máu cao
– Tiểu đường
– Gene di truyền
– Sút cân quá nhanh
– Tác dụng phụ của một số loại thuốc như Aspirin, Steroids, Tamoxifen hay Tetracycline
Dấu Hiệu Triệu Chứng Gan Nhiễm Mỡ
Gan nhiễm mỡ ít khi có các triệu chứng rõ ràng, chỉ tình cờ đi khám phát hiện ra. Những biểu hiện đầu tiên thường chỉ là bụng ấm ách và hơi khó chịu. Trên lâm sàng, bác sĩ có thể khám thấy gan của bạn hơi to ra một chút. Khi lượng mỡ trong gan quá nhiều sẽ gây nên tình trạng viêm gan. Lúc đó, các dấu hiệu triệu chứng chính sẽ là: Mệt mỏi, chán ăn, gan to, vàng da vàng mắt. Các sao mạch xuất hiện, lòng bàn tay son, cổ trướng (dịch ổ bụng), ách to.
Đối Tượng Nguy Cơ Mắc Bệnh Cao
Tăng cholesterol, triglyceride trong máu
Béo phì, béo bụng
Đái tháo đường
Hội chứng buồng trứng đa nang
Hội chứng ngừng thở khi ngủ
Suy giáp
Suy tuyến yên
Các Biện Pháp Chẩn Đoán Bệnh
Chẩn đoán lâm sàng
Gan nhiễm mỡ có thể phát hiện được thông qua thăm khám lâm sàng. Qua các biểu hiện như bụng ấm ách hay chán ăn, cùng với đó là tiền sử về sử dụng rượu và các loại thuốc.
Xét nghiệm máu
Với xét nghiệm máu, chúng ta có thể đánh giá được sự thay đổi của men gan (men gan tăng). Đây không phải là phương pháp chẩn đoán xác định nhưng rất cần thiết trong việc tìm ra nguyên nhân gây tổn thương gan.
Xét nghiệm máu: Cholesterol, Triglycerid, thấy tăng các men gan AST, ALT, phosphatase kiềm. Những trường hợp nghi ngờ xơ gan cần phải xét nghiệm thêm: đông máu cơ bản, Bilirubin, Albumin, protein máu
Xét nghiệm thêm virus viêm gan B, C để loại trừ viêm gan virus
Siêu âm
Siêu âm ổ bụng: phương pháp đơn giản để chẩn đoán bệnh. Hình ảnh của gan nhiễm mỡ trên siêu âm là độ hồi âm của nhu mô gan gia tăng tạo nên hình ảnh đặc trưng gọi là “gan sáng”.
Bên cạnh đó còn có một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp cắt lớp vi tính hay chụp cộng hưởng từ. Chẩn đoán hình ảnh có thể phát hiện bệnh, nhưng chưa đánh giá được đầy đủ chức năng gan và nhiều tổn thương khác.
Có thể đo độ đàn hồi gan nếu nghi ngờ xơ gan
Sinh thiết
Bác sĩ sẽ gây tê cho người bệnh, sau đó sử dụng một kim sinh thiết để lấy ra mảnh tổ chức gan và đưa đi kiểm tra tế bào học. Đây là phương pháp tốt nhất để chẩn đoán cũng như xác định nguyên nhân của gan nhiễm mỡ.
Phòng Ngừa Bệnh Gan Nhiễm Mỡ
– Đảm bảo một chế độ ăn hợp lý, khoa học: Đa dạng về chất dinh dưỡng, hạn chế chất béo, hạn chế đồ ăn nhiều đạm, ăn tăng cường rau xanh.
– Thường xuyên tập thể dục, thể thao: Nên đi bộ hoặc chạy bước nhỏ khoảng 15 phút mỗi ngày, duy trì và kiểm soát cân nặng của bản thân.
– Hạn chế tuyệt đối uống rượu bia và các thức uống có cồn khác.
– Nên hỏi ý kiến bác sỹ trước khi dùng thuốc để tránh gây độc cho gan.
– Kiểm tra đường huyết, cholesterol và triglyceride máu định kỳ mỗi 6 tháng.
– Giảm cân nếu thừa cân
– Tiêm phòng viêm gan B đầy đủ
